سه‌شنبه ۱۲ اسفند ۱۳۹۹ - ۰۹:۴۶

مسیحا دم/ روایت‌هایی کوتاه از پیش‌کسوتان عرصه پزشکی؛

پروفسور محمد حسن کریمی‌نژاد: رشته پزشکی یک موهبت الهی است/ دلم می‌خواست کسی مثل پاستور شوم +فیلم

پروفسور محمد حسن کریمی‌نژاد

پروفسور محمد حسن کریمی‌نژاد فوق تخصص در پاتولوژی زنان، بنیان گذار تشخیص پیش از تولد در ایران، موسس بخش ژنتیک و آزمایشگاه سیتوژنتیک در بیمارستان زنان و از اساتیدی است که نقش موثری در آموزش دانشجویان رشته ژنتیک انسانی دانشگاه اهواز داشتند که به خاطر جنگ از تحصیل بازمانده بودند. او همواره به توصیه پدرش اعتقاد دارد خدمت پزشکی موهبتی الهی است که نباید آن را با مادیات آلود و نیازمندانی را به جرم نداشتن توان مالی از این موهبت محروم کرد.

پروفسور محمد حسن کریمی‌نژاد زاده شهر سیرجان کرمان است. او دیپلم پزشکی را از دانشگاه تهران در آبان ماه ۱۳۳۳ دریافت کرد و بعد از شش ماه دستیاری (رزیدنتی) در بخش کودکان دکتر محمد قریب برای ادای دین، به خدمت سربازی رفت.

در بخش آسیب شناسی دانشکده پزشکی تهران به عنوان دستیار رسمی به تخصص آسیب شناسی پرداخت و در سال ۱۳۵۲ به مقام استادی مفتخر شد.

کریمی‌نژاد پس از دریافت تخصص آسیب‌شناسی بنا به علاقه‌ای که به بیماری کودکان داشت با استفاده از بورس فرهنگی NIB سوئد فوق تخصص پاتولوژی کودکان را در بیمارستان کارولینسکای استکهلم دریافت کرد.

پس از بازگشت به ایران مسئولیت تأسیس و اداره بخش پاتولوژی بیمارستان زنان در سال ۱۳۴۴ (۱۹۶۵ میلادی) به او واگذار شد. در اداره بخش پاتولوژی بیمارستان زنان موقعیتی پیش آمد تا در چهارمین دوره آموزش ژنتیک انسانی برای مدرسین دانشکده‌های علوم پزشکی در سال ۱۳۴۷ (۱۹۶۸ میلادی) و دو دوره بازآموزی در سال‌های ۱۳۴۹ (۱۹۷۰ میلادی) و ۱۳۵۱ (۱۹۷۲ میلادی) شرکت نماید و بخش ژنتیک و آزمایشگاه سیتوژنتیک را در سال ۱۳۴۸ (۱۹۶۹ میلادی) در بیمارستان زنان (جهانشاه صالح) راه اندازی و به عنوان فعال‌ترین مرکز ژنتیک پزشکی آن زمان ارائه خدمت کند.

در حین اداره بخش پاتولوژی و آزمایشگاه ژنتیک با استـفاده از بــورس سازمان بهداشت جهانی به مدت دو سال در بخش پاتولوژی Mass General Hospital دانشگاه بوستون، در کنار پروفسور روبرت اسکالی در پاتولوژی زنان و مامایی  علم آموزی کرد و موفق به دریافت فوق تخصص در پاتولوژی زنان شد. در بازگشت به عنوان مدیر گروه آسیب شناسی دانشکده پزشکی رازی و عضو هیأت ممیزه انتخاب شد. پروفسور کریمی نژاد در بهار سال ۱۳۵۹ به درخواست خود به افتخار بازنشستگی نائل آمد.

شاید این رویداد پایان فعالیت حرفه‌ای ایشان تلقی می‌شد اما گذشت حدود ۳۷ سال اثبات کرد خللی در اراده قوی وی برای ارائه خدمات طبی و تشخیصی به هموطنان وارد نشد.

استاد کریمی‌نژاد همواره به توصیه پدرش اعتقاد دارد خدمت پزشکی موهبتی الهی است که نباید آن را با مادیات آلود و نیازمندانی را به جرم نداشتن توان مالی از این موهبت محروم کرد.آغاز فعالیت پژوهشی در بخش خصوصی

او در بخش خصوصی فارغ از موانع مالی و اداری موجود در سیستم دولتی آن زمان، موفق شد بسیاری از اهداف خود مانند به کارگیری روش‌های رنگ‌آمیزی نواری در سیتوژنتیک، کشت بافت، محصول سقط، سلول‌های مایع آمنیون کیسه جفت (آمنیون) و پرزهای جفتی و تشخیص پیش از تولد را پیاده کند.

در آن زمان تشخیص پیش از تولد جسارت و شهامت بسیار می‌طلبید زیرا مشکلات بسیار زیاد بر سر راه بود که مهم‌ترین آنها فقدان مجوزهای قانونی سقط و عدم پوشش هزینه‌ها توسط سازمان‌های بیمه‌گر بود.

 
فعالیت در راستای گسترش آموزش
پروفسور کریمی‌نژاد با اعتقاد به اینکه بزرگترین و بهترین خدمت آموزش و گسترش دانش و تجربه به دیگران و تربیت جانشین است، از بدو تأسیس مرکز پاتولوژی و ژنتیک (۱۳۵۹) در آن را به روی همه علاقمندان باز و گشوده گذاشت.

یکی از خدمات این مرکز آموزش دانش فن سیتوژنتیک به علاقمندان بود. در وهله اول، هدف دانشجویان رشته ژنتیک انسانی دانشگاه اهواز بود؛ به علت جنگ تحمیلی اکثر اساتید رشته ژنتیک دانشگاه اهواز ترک خدمت کرده بودند و در نتیجه دانشجویان این رشته بدون سرپرست مانده بودند و هیچ گونه امکانی برای کار عملی نداشتند. لذا کلاس‌های علمی و عملی شش نفره ترتیب داده شد تا در دوره کارآموزی چهار ماهه مراحل مختلف کاریوتایپ، کشت خون، هاروست و آنالیز را در فرصت کافی انجام دهند.

استاد کریمی‌نژاد همواره به توصیه پدرش اعتقاد دارد خدمت پزشکی موهبتی الهی است که نباید آن را با مادیات آلود و نیازمندانی را به جرم نداشتن توان مالی از این موهبت محروم کرد.


بعد از بازگشایی و مشاهده وضعیت رو به تعطیلی دانشکده نوپای پزشکی کرمان به علت کمبود استاد، پروفسور کریمی‌نژاد به اتفاق مرحوم دکتر عبدالله حبیبی به کرمان رفت. او ضمن بازگرداندن دکتر حمید تبریزچی متخصص آسیب شناسی که به تنهایی تدریس جنین شناسی، بافت شناسی و آسیب شناسی را به عهده داشت، خود نیز تدریس بخش‌هایی از آسیب شناسی و ژنتیک پزشکی را تعهد کند و اساتید دیگر علوم پایه را به کرمان گسیل نماید.
استاد همچنین در تدریس این دروس در دانشگاه‌های چمران اهواز، زاهدان، دانشکده‌های پیرا پزشکی و پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران، شهید صدوقی یزد، قزوین، آزاد اسلامی، و دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی نیز تا رفع نیاز صمیمانه و با جدیت همکاری کرد.

آثار علمی و طرح‌های تحقیقاتی
استاد کریمی نژاد علاوه بر ریاست و عضویت انجمن‌های علمی متعدد ایرانی از سال های ۱۳۴۸ عضو رسمی انجمن‌های پاتولوژی و ژنتیک اروپایی، آمریکایی و بین المللی و عضو افتخاری چندمین انجمن دیگر نیز هست. استاد کریمی نژاد تألیفات متعددی در آسیب شناسی دستگاه تناسلی زنان و مردان و چند کتاب در مبانی ژنتیک انسانی دارد. چاپ سوم کتاب اصول ژنتیک انسانی و بیماری های ارثی استاد برنده جایزه بهترین کتاب علمی سال ۱۳۷۰ شد.

او بیش از یکصد مقاله فارسی در مجلات معتبر داخلی و بیش از ۶۰ مقاله در مجلات بین المللی به زبان انگلیسی دارد. در اکثر همایش های داخلی از سخنرانان اصلی است و حداقل سالی یک الی دو بار در کنفرانس های بین المللی در زمینه پاتولوژی و ژنتیک شرکت و سخنرانی می‌کند.

کریمی‌نژاد مجری طرح‌های پژوهشی متعددی است؛ منجمله طرح تحقیقاتی کوری مادر زادی عشایر لر سیرجان؛ در قبیله‌ای از عشایر لر بیماری کوری مادر زادی لبر (Leber congenital amaurosis) را مشخص و جهش‌های ژنی را تعیین کرد که نتایج آن در مجله‌های (Archive of Iranian Medicine (AIM)) و Human Mutation به چاپ رسید.

پروفسور کریمی‌نژاد با تأسیس مرکز پاتولوژی و ژنتیک کریمی نژاد در سال ۱۳۵۸، که در سال ۱۳۷۵ دکتر حسین نجم آبادی هم بدان پیوست، سهم بزرگی در گسترش، آموزش و انجام خدمات پزشکی در زمینه پاتولوژی و ژنتیک دارد.

ایشان بنیان گذار تشخیص پیش از تولد در ایران از سال ۱۳۶۵ است.

رشته پزشکی یک موهبت الهی است/ دلم می‌خواست کسی مثل پاستور شوم

منتخب اخبار دانشگاهی

عناوین ویژه

آخرین اخبار

پربازدیدترین

پربحث‌ترین

رویدادها